Hệ số trượt giá bảo hiểm xã hội theo quy định tại Thông tư 01/2025/TT-BLĐTBXH 

Trong bối cảnh nền kinh tế biến động, vấn đề lạm phát vẫn thường hay đặt lên thảo luận. Giá trị đồng tiền tại thời điểm năm 2000 chắc chắn khác xa so với năm 2026, do đó, để đảm bảo sự công bằng cho người lao động khi hưởng các chế độ bảo hiểm, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư số 01/2025/TT-BLĐTBXH. Đây là văn bản hiện hành có quy định về hệ số điều chỉnh tiền lương và thu nhập tháng đã đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) – hay còn gọi là Hệ số trượt giá.

1. Hệ số trượt giá là gì? Tại sao phải điều chỉnh hàng năm?

Về bản chất, hệ số trượt giá (hay “mức điều chỉnh”) là một chỉ số giúp “bù đắp” sự mất giá của đồng tiền. Khi NLĐ hưởng chế độ hưu trí hoặc trợ cấp BHXH một lần, cơ quan BHXH không thể lấy nguyên số tiền lương đóng bảo hiểm từ 10 hay 20 năm trước để tính toán, vì như vậy NLĐ sẽ chịu thiệt thòi rất lớn.

Việc quy đổi tiền lương đóng BHXH của các năm trước về giá trị hiện tại (năm 2026) giúp đảm bảo an sinh xã hội, đảm bảo mức lương hưu và trợ cấp thực tế đủ để duy trì mức sống cơ bản của NLĐ.

Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP quy định, Bảo hiểm xã hội Việt Nam xác định hệ số điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội được tính trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm tính theo gốc so sánh bình quân năm 2008 do Cục Thống kê, Bộ Tài chính cung cấp.

2. Đối tượng áp dụng điều chỉnh tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội

Mức điều chỉnh quy định tại Thông tư số 01/2025/TT-BLĐTBXH có sự khác biệt khi áp dụng với 2 nhóm đối tượng:

+ Nhóm 1: NLĐ thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, tham gia BHXH từ ngày 01/01/2016 trở đi, hưởng lương hưu, trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu, BHXH 1 lần hoặc bị chết mà thân nhân được hưởng trợ cấp tuất một lần trong thời gian từ ngày 01/01/2025 đến ngày 31/12/2025.

+ Nhóm 2: NLĐ đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định (khối doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, người làm việc tại các đơn vị sự nghiệp theo chế độ hợp đồng…), hưởng lương hưu, trợ cấp một lần hoặc các chế độ liên quan trong năm 2025 – 2026 hưởng lương hưu, trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu, BHXH 1 lần hoặc bị chết mà thân nhân được hưởng trợ cấp tuất một lần trong thời gian từ ngày 01/01/2025 đến ngày 31/12/2025.

Cụ thể, mức điều chỉnh tiền lương/ thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội của từng nhóm đối tượng điều chỉnh như sau:

Đối với nhóm 1: Người lao động thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định:

Đối với nhóm 2: Người lao động đóng BHXH theo chế độ tiền lương do NSDLĐ quyết định

Ví dụ: Ông A là người lao động thuộc nhóm 2, vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện và đang cân nhắc giữa mức hưởng lương hưu và BHXH 1 lần.

• Giai đoạn 1 tham gia BHXH bắt buộc (từ năm 2012 đến năm 2020) với mức đóng 5.000.000 VNĐ
• Giai đoạn 2 tham gia BHXH tự nguyện (từ năm 2021 đến năm 2025) với mức thu nhập lựa chọn là 7.000.000 VNĐ

Mức lương hưu hàng tháng được tính = mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội  nhân với (x) tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng. Trong đó, mức bình quân tiền lương và thu nhập được tính:

Khi tính mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng của ông A, sẽ tính bình quân, cộng toàn bộ số tiền đã được nâng giá, sau đó chia cho số tháng đóng bảo hiểm xã hội (14 năm = 168 tháng). Và nhờ đã được nâng giá, nên dù ông A tham gia BHXH ở 2 chế độ khác nhau, với mức tiền lương thấp từ những năm 2012, tất cả tiền lương đã đóng đều được đưa về giá trị thực tế của năm 2026, điều này giúp mức lương hưu của ông không bị thấp do lạm phát.

Ngoài ra, khi tự xác định được mức bình quân tiền lương và thu nhập tháng đóng BHXH, ông A có thể đánh giá và lựa chọn đóng bảo hiểm xã hội 1 lần với 12 tháng thiếu với mức đóng cao để nâng mức hưởng lương hưu lên cao hơn hay hưởng BHXH 1 lần.

Hiểu rõ quy định về hệ số trượt giá quy định tại Thông tư 01/2025/TT-BLĐTBXH giúp NLĐ hiểu rõ hơn về những quyền lợi lao động của bản thân trong tương lai. Đây không chỉ là một văn bản kỹ thuật về con số, mà là cơ chế pháp lý để bảo đảm rằng người lao động được hưởng đầy đủ quyền lợi tương xứng với quá trình đóng BHXH, phù hợp với nguyên tắc đóng – hưởng và sự phát triển của nền kinh tế.

Trên đây là một số lưu ý đối với quy định về mức điều chỉnh tiền lương và thu nhập tháng đã đóng Bảo hiểm xã hội. Mọi ý kiến đóng góp hoặc vướng mắc cần giải đáp vui lòng liên hệ Hotline: 0979 80 1111 để được tư vấn trực tiếp và chuyên sâu.