Trong thực tế, rất nhiều doanh nghiệp (đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, thương mại, dịch vụ) thường thuê lao động ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu theo mùa vụ hoặc đơn hàng gấp. Tuy nhiên, không phải đơn vị nào cũng nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến loại hợp đồng này. Nếu không tuân thủ đúng, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro pháp lý, tranh chấp lao động hoặc bị xử phạt hành chính. Vậy, khi giao kết hợp đồng lao động dưới 3 tháng, doanh nghiệp cần lưu ý những gì để vừa đảm bảo quyền lợi người lao động, vừa hạn chế rủi ro cho mình?

1. Từ 2021, không còn hợp đồng thời vụ thì ký loại hợp đồng nào?

Trước đây, khi có nhu cầu tuyển dụng lao động thời vụ, người sử dụng lao động và người lao động có thể ký hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

Tuy nhiên, theo quy định mới tại Bộ luật Lao động năm 2019 (có hiệu lực từ 01/01/2021), loại hợp đồng này đã bị loại bỏ. Thay vào đó, tại Điều 20 Bộ luật Lao động chỉ ghi nhận 02 loại hợp đồng:

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng;

b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

Như vậy, nếu cần sử dụng lao động làm công việc thời vụ, các bên phải tiến hành ký hợp đồng lao động có thời hạn. Thời hạn cụ thể của hợp đồng này vẫn do người lao động và người sử dụng tự thỏa thuận: 01 tháng, 03 tháng, 06 tháng,… nhưng không quá 36 tháng.

2. Những điểm cần lưu ý khi ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng

Trong trường hợp ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng người lao động và người sử dụng lao động cần lưu ý những điều sau đây.

* Hình thức hợp đồng phải bằng văn bản hoặc dữ liệu điện tử

Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, mọi hợp đồng lao động đều phải lập thành văn bản và được ký bằng chữ ký số hoặc dữ liệu điện tử, trừ trường hợp hợp đồng dưới 1 tháng mới được phép giao kết bằng lời nói.

Như vậy, hợp đồng dưới 3 tháng không thể thỏa thuận miệng mà vẫn phải ký văn bản rõ ràng để bảo đảm tính pháp lý.

* Quy định về thời hạn hợp đồng

Hợp đồng dưới 3 tháng thuộc loại hợp đồng lao động xác định thời hạn, và doanh nghiệp chỉ được ký tối đa 02 lần liên tiếp.

Sau đó, nếu người lao động tiếp tục làm việc thì mặc nhiên chuyển thành hợp đồng không xác định thời hạn (Điều 20 Bộ luật Lao động 2019).

Doanh nghiệp cần lưu ý để không cố tình kéo dài hợp đồng ngắn hạn, tránh bị coi là vi phạm.

* Quyền lợi về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế

Căn cứ điểm a, khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì cũng thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Vì vậy, với hợp đồng dưới 3 tháng (nhưng trên 01 tháng), doanh nghiệp vẫn phải đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động.

Trường hợp hợp đồng dưới 01 tháng thì không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, nhưng vẫn phải đóng bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp theo quy định.

* Nghĩa vụ về tiền lương và thời giờ làm việc

Mức lương thỏa thuận không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP.

Người lao động có hợp đồng dưới 3 tháng vẫn được hưởng đầy đủ chế độ về tiền lương, làm thêm giờ, nghỉ lễ, nghỉ ốm đau, thai sản (nếu tham gia BHXH) như các loại hợp đồng khác.

* Quy định về thử việc

Theo Điều 24 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng không được thỏa thuận thử việc.

Với hợp đồng từ 01 đến dưới 03 tháng, doanh nghiệp có thể thỏa thuận thử việc, nhưng thời gian thử việc không quá 06 ngày làm việc.

Một số lưu ý cho doanh nghiệp khi ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng

3. Rủi ro pháp lý khi ký kết hợp đồng lao động dưới 3 tháng và khuyến nghị

Nếu doanh nghiệp lợi dụng hình thức hợp đồng ngắn hạn để né tránh nghĩa vụ về BHXH hoặc quyền lợi người lao động, khi xảy ra tranh chấp, hợp đồng vẫn được coi là hợp đồng lao động với đầy đủ nghĩa vụ pháp luật.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị mẫu hợp đồng chuẩn và có sự rà soát định kỳ để tránh rủi ro.

Do đó, Doanh nghiệp khi ký hợp đồng dưới 3 tháng cần đặc biệt lưu ý về hình thức hợp đồng, quyền lợi bảo hiểm, quy định về thử việc và giới hạn số lần ký hợp đồng ngắn hạn. Thực hiện đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn góp phần xây dựng quan hệ lao động ổn định, minh bạch.