Những vấn đề pháp lý cần lưu ý cho doanh nghiệp khởi nghiệp

Khởi nghiệp luôn đầy nhiệt huyết và ý tưởng sáng tạo, nhưng con đường từ “ý tưởng” đến “doanh nghiệp thành công” lại đầy chông gai. Thực tế cho thấy, không ít start-up Việt Nam thất bại không phải vì sản phẩm tệ hay thị trường nhỏ, mà chỉ vì bỏ qua yếu tố pháp lý ngay từ đầu. Những sai lầm tưởng chừng nhỏ nhặt này có thể khiến doanh nghiệp mất thương hiệu, mất nhà đầu tư hoặc thậm chí bị xử phạt hành chính nặng nề. Vậy những điều gì cần lưu ý khi chuẩn bị khởi nghiệp, cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Không đăng ký đúng loại hình doanh nghiệp

Nhiều start-up ban đầu chọn hộ kinh doanh cá thể hoặc thỏa thuận miệng giữa các thành viên, mà không quan tâm đến việc đăng ký doanh nghiệp theo luật định. Hệ quả là khi cần gọi vốn, mở rộng quy mô hay ký hợp đồng lớn, nhà đầu tư hoặc đối tác đều “lắc đầu” vì thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng.

Giải pháp: Ngay từ đầu, cần lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp (công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh…) và đăng ký kinh doanh minh bạch.

2. Lưu tâm đến vấn đề sở hữu chí tuệ

Khi bắt đầu kinh doanh, các start-up thường có rất nhiều ý tưởng kinh doanh, có thể là các ý tưởng thương hiệu, nhãn hiệu, tác phẩm, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp của sản phẩm, quy trình vận hành, bí mật kinh doanh… Đây là những tài sản vô hình, khó có thể thấy giá trị ngay trước mắt nhưng là những tài sản rất có giá trị cho doanh nghiệp trong tương lai.

Những doanh nghiệp có tầm nhìn chiến lược và tiềm năng phát triển cao thường lưu tâm đến vấn đề sở hữu trí tuệ ngay sau khi thành lập doanh nghiệp và song song với quá trình triển khai dự án bằng cách đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, tác phẩm,… Tuy nhiên một số doanh nghiệp vừa và nhỏ thì không quan tâm lắm về vấn đề này, đến khi xảy ra tranh chấp thì không có căn cứ, cơ sở để bảo vệ quyền lợi của mình. Vì vậy, để tạo tính độc quyền, khác biệt và đặt nền móng trong việc xây dựng thương hiệu, tên tuổi, doanh nghiệp nên bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình khi bắt đầu kinh doanh.

3. Thỏa thuận cổ phần, vốn góp mơ hồ

Không ít start-up tan rã chỉ vì tranh chấp giữa các đồng sáng lập: ai góp vốn bao nhiêu, ai nắm quyền kiểm soát, ai chịu trách nhiệm pháp lý? Nếu không có hợp đồng góp vốn, điều lệ công ty rõ ràng, tranh chấp nội bộ là điều khó tránh khỏi.

Giải pháp: Luôn có thỏa thuận bằng văn bản, công chứng nếu cần, và quy định rõ tỷ lệ sở hữu – quyền biểu quyết – cơ chế thoái vốn.

4. Lơ là vấn đề thuế và lao động

Startup thường tập trung toàn lực vào phát triển sản phẩm, mà bỏ qua việc kê khai thuế hoặc ký hợp đồng lao động đúng quy định. Điều này dẫn đến việc bị cơ quan thuế truy thu, phạt chậm nộp, hoặc phát sinh tranh chấp lao động.

Bên cạnh đó, các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo kê khai. Như vậy, để được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp cần thực hiện kê khai, nộp thuế đầy đủ, thực hiện lưu trữ hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

Giải pháp: Nên có bộ phận kế toán hoặc sử dụng dịch vụ pháp lý bên ngoài để bảo đảm doanh nghiệp tuân thủ quy định về thuế – lao động.

5. Thiếu cố vấn pháp lý từ sớm

Trong quá trình từ khi thành lập doanh nghiệp đến khi đi vào hoạt động kinh doanh, sản xuất, doanh nghiệp không thể tránh được các vấn đề phát sinh liên quan đến pháp lý trình tự thủ tục đăng ký thành lập, hoạt động, giao dịch, mua bán, thương thảo với đối tác, hoạt động quản lý doanh nghiệp, lao động,…

Để giảm thiểu tối đa những vấn đề pháp lý sẽ xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp cần chủ động làm đúng và tuân thủ pháp luật ngày từ những bước đầu tiên. Để doanh nghiệp được hoạt động ổn định và tránh những rủi ro về vấn đề pháp lý thì doanh nghiệp cần có bộ phận pháp chế nội bộ hoặc Luật sư tư vấn thường xuyên.

Giải pháp: Đầu tư dịch vụ tư vấn pháp lý ngay từ giai đoạn khởi nghiệp để tránh những rủi ro có thể phát sinh.

Kết luận

Đôi khi thất bại của nhiều start-up không nằm ở ý tưởng hay vốn, mà ở chỗ thiếu hiểu biết pháp lý. Một nền tảng pháp lý vững chắc không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành ổn định mà còn tạo niềm tin với nhà đầu tư, khách hàng và đối tác.

Luật Hùng Phúc sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp từ những bước đầu:

• Tư vấn chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp.
• Đăng ký nhãn hiệu, bảo hộ thương hiệu.
• Soạn thảo, rà soát hợp đồng và điều lệ.
• Hỗ trợ pháp lý thuế, lao động, gọi vốn.