Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, uy tín của một thương hiệu được định hình trước hết bằng chất lượng và độ an toàn của sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng. Dù kinh doanh thực phẩm, mỹ phẩm, thiết bị kỹ thuật hay hàng tiêu dùng, việc trả lời câu hỏi: “Sản phẩm được sản xuất theo quy chuẩn nào, kiểm định ra sao?” luôn là đòi hỏi pháp lý bắt buộc. Để sản phẩm tự tin lưu thông hợp pháp, tránh các nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính khi cơ quan chức năng hậu kiểm, xây dựng Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) chính là bước đi kỹ thuật – pháp lý nền tảng. Dưới đây là những chia sẻ chi tiết về bản chất, căn cứ pháp lý và trình tự từng bước xây dựng TCCS chuẩn xác nhất.
Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) là gì?
Khoản 21 Điều 3 Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006, sửa đổi, bổ sung năm 2025 định nghĩa: “Tiêu chuẩn cơ sở là tiêu chuẩn do cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội – nghề nghiệp công bố để áp dụng cho các hoạt động trong phạm vi của cơ quan, tổ chức, đơn vị đó.”
Trình tự xây dựng và công bố Tiêu chuẩn cơ sở
Theo quy định tại Thông tư số 13/2026/TT-BKHCN Quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn, TCCS được thực hiện như sau:
“1. Ký hiệu TCCS được quy định như sau:
a) Ký hiệu tiêu chuẩn cơ sở bao gồm số hiệu, năm công bố tiêu chuẩn cơ sở đứng sau cụm từ viết tắt TCCS và được phân cách bằng dấu hai chấm (:);
b) Chữ viết tắt tên cơ sở công bố (ban hành) tiêu chuẩn cơ sở được đặt sau năm ban hành tiêu chuẩn cơ sở và được phân cách bằng dấu gạch chéo.
Ví dụ: TCCS 26:2026/XXX là ký hiệu của tiêu chuẩn cơ sở có số hiệu là 26, do công ty có tên giao dịch viết tắt là XXX xây dựng và công bố năm 2026.
2. Nội dung TCCS bảo đảm các phần chính sau: Mục lục; Phần thông tin mở đầu; Phần cơ bản (phần khái quát, phần kỹ thuật); Phần thông tin bổ sung.
Khuôn khổ, mẫu trình bày và thể hiện nội dung TCCS tham khảo TCVN 1-2:2025.
3. TCCS phải quy định rõ phạm vi áp dụng của TCCS.
4. Trình bày TCCS ngắn gọn, rõ ràng, chính xác, đơn nghĩa, không sai lỗi; không quy định chung chung, gây nhầm lẫn và hiểu thành nhiều nghĩa.
Đối với tiêu chuẩn có quy định yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử thì nội dung quy định phải cụ thể, đánh giá được bằng phương tiện hiện có của cơ sở, phòng thử nghiệm trong nước hoặc nước ngoài.
5. TCCS có thể đóng rời từng tiêu chuẩn hoặc thành từng tập tiêu chuẩn theo chủ đề hoặc đối tượng tiêu chuẩn.
Các trang của TCCS được đánh số và có thể được in dưới dạng tờ rời để thuận tiện cho việc bổ sung, hủy bỏ hoặc thay thế nội dung. TCCS phải có tờ bìa.”
Sau khi xây dựng TCCS, người đứng đầu cơ sở có thẩm quyền xem xét và ban hành quyết định công bố bằng văn bản, đồng thời toàn bộ hồ sơ liên quan phải được lưu trữ trực tiếp tại cơ sở. Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày ban hành quyết định công bố, cơ sở có trách nhiệm thực hiện thông báo việc công bố TCCS thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, đảm bảo đầy đủ các nội dung theo quy định tại khoản 3 Điều 15 Nghị định số 22/2026/NĐ-CP và khoản 2 Điều 20 của Luật.
Căn cứ pháp lý điều chỉnh hoạt động xây dựng và công bố TCCS
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật quy định về TCCS bao gồm:
- Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006, sửa đổi bổ sung năm 2025;
- Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007, sửa đổi bổ sung năm 2025;
- Nghị định số 22/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật;
- Thông tư số 13/2026/TT-BKHCN Quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn.
Việc chủ động thiết lập và ban hành Tiêu chuẩn cơ sở không chỉ đơn thuần là việc đáp ứng một thủ tục hành chính bắt buộc, mà là hành động thiết thực giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ dây chuyền sản xuất, hạn chế rủi ro thu hồi sản phẩm và tự tin bảo vệ mình trước các đợt thanh tra liên ngành. Nắm vững khung pháp lý và tuân thủ đúng trình tự công bố TCCS sẽ tạo bệ phóng vững chắc để hàng hóa của Quý doanh nghiệp khẳng định chất lượng và phát triển bền vững trên thị trường.
LIÊN HỆ TƯ VẤN
Theo dõi Luật Hùng Phúc trên 
