Mới: Quy định về tiền bản quyền doanh nghiệp cần biết từ tháng 9/2026

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực sáng tạo, truyền thông, báo chí, xuất bản, điện ảnh, nghệ thuật hoặc có hoạt động khai thác, sử dụng tác phẩm cần đặc biệt lưu ý đến quy định về tiền bản quyền. Chính phủ đã ban hành Nghị định 287/2026/NĐ-CP ngày 17/7/2026, quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản; Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

1. Nghị định 287/2026/NĐ-CP quy định về những nội dung gì?

Nghị định 287/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm quy định chi tiết về tiền bản quyền đối với việc sáng tạo, khai thác và sử dụng quyền tác giả, quyền liên quan trong một số lĩnh vực gồm: điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản. Nghị định gồm 7 chương, 21 điều và thay thế các quy định trước đây về chế độ nhuận bút, thù lao đối với một số loại hình tác phẩm khi Nghị định mới có hiệu lực.

Đối với trường hợp sử dụng ngân sách nhà nước để sáng tạo tác phẩm, tiền bản quyền được thực hiện theo quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu và các quy định cụ thể của Nghị định. Trường hợp Nhà nước là đại diện chủ sở hữu hoặc đại diện quản lý quyền tác giả, quyền liên quan và có hoạt động khai thác, sử dụng thì việc trả tiền bản quyền được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận bằng văn bản giữa các bên.

2. Doanh nghiệp nào cần đặc biệt lưu ý?

Quy định mới có thể tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất phim, truyền thông, báo chí, xuất bản, quảng cáo, nhiếp ảnh, tổ chức biểu diễn, mỹ thuật và các hoạt động khai thác tác phẩm.

Đặc biệt, doanh nghiệp có hoạt động thuê sáng tạo, đặt hàng tác phẩm hoặc khai thác quyền tác giả, quyền liên quan cần rà soát lại hợp đồng, phương thức xác định và chi trả tiền bản quyền để bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật mới.

Đối với tác phẩm báo chí, Nghị định quy định tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in và báo chí điện tử được thực hiện theo pháp luật về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu. Đối với phát thanh, truyền hình, tiền bản quyền được chi trả trong đơn giá sản xuất tác phẩm báo chí đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt đối với nội dung sử dụng nguồn ngân sách nhà nước.

3. Một số quy định đáng chú ý đối với tác phẩm điện ảnh

Đối với tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm điện ảnh theo phương thức giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu, Nghị định quy định việc chi trả dựa trên định mức kinh tế – kỹ thuật trong lĩnh vực điện ảnh; đồng thời, một số chức danh sáng tạo còn được hưởng khoản tiền bản quyền tính theo tỷ lệ phần trăm (%) của giá thành sản xuất phim, tùy thuộc vào thể loại và chất lượng tác phẩm.

Quy định này là nội dung doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh phim cần đặc biệt quan tâm khi xây dựng dự toán, ký kết hợp đồng với đội ngũ sáng tạo cũng như xác định chi phí liên quan đến quá trình sản xuất và khai thác tác phẩm.

4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi quy định mới có hiệu lực?

Trước thời điểm 01/9/2026, doanh nghiệp nên chủ động rà soát các hợp đồng liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan; xác định rõ chủ thể sở hữu quyền, phạm vi khai thác, phương thức sử dụng tác phẩm và trách nhiệm thanh toán tiền bản quyền.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần lưu ý việc xây dựng điều khoản hợp đồng rõ ràng về mức tiền bản quyền, phương thức thanh toán, thời hạn thanh toán, phạm vi và thời gian khai thác quyền, đặc biệt đối với các tác phẩm được sáng tạo theo yêu cầu hoặc đặt hàng của doanh nghiệp.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế tranh chấp về quyền tác giả, quyền liên quan và tránh những rủi ro pháp lý trong quá trình khai thác, sử dụng tác phẩm.

Quy định về tiền bản quyền không chỉ liên quan đến vấn đề chi trả mà còn gắn với quyền sở hữu, quyền khai thác và phạm vi sử dụng tác phẩm. Do đó, doanh nghiệp cần đánh giá đầy đủ các yếu tố pháp lý trước khi ký kết hợp đồng hoặc đưa tác phẩm vào khai thác thương mại.