Điều kiện, hồ sơ yêu cầu hưởng trợ cấp thất nghiệp

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) từ lâu đã đóng vai trò quan trọng, giúp người lao động giảm bớt gánh nặng tài chính và sớm ổn định cuộc sống trong thời gian tìm kiếm việc làm mới. Bước sang năm 2026, các chính sách liên quan đến việc giải quyết chế độ này đã có nhiều điều chỉnh đồng bộ theo quy định của Luật Việc làm 2025 cũng như các văn bản hướng dẫn mới như Nghị định 374/2025/NĐ-CP và Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Để đảm bảo quyền lợi tối đa cho bản thân và tránh những sai sót đáng tiếc dẫn đến việc bị từ chối hồ sơ hoặc mất đi số tháng bảo lưu, người lao động cần nắm rõ các quy định cốt lõi về điều kiện, mức hưởng cũng như thủ tục thực hiện. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết và toàn diện nhất về chế độ trợ cấp thất nghiệp theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp

Điều 38 Luật Việc làm 2025 quy định các điều kiện để người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp, cụ thể như sau:

– Chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng việc làm hoặc chấm dứt làm việc theo quy định của pháp luật mà không thuộc một trong các trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật hoặc người lao động nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu.

– Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp người lao động làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 12 tháng thì phải đóng đủ 12 tháng trở lên trong thời hạn 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

– Đã nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng việc làm hoặc chấm dứt làm việc.

– Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp mà người lao động không thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có việc làm và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội;
• Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, dân quân thường trực hoặc đi học tập có thời hạn trên 12 tháng;
• Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc bị tạm giam, chấp hành hình phạt;
• Ra nước ngoài định cư;
• Chết.

Theo đó, một trong các điều kiện bắt buộc mà người lao động phải đáp ứng đủ khi làm hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp là nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc.

Ngoài ra khoản 1 Điều 8 Nghị định 374/2025/NĐ-CP quy định về việc nếu người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp có số tháng đóng chưa được giải quyết hưởng thì những tháng này được bảo lưu như sau:

– Thời gian đóng trên 36 tháng đến đủ 144 tháng thì những tháng chưa được giải quyết được bảo lưu. Ví dụ: Người lao động A đóng BHTN được 50 tháng. Cơ quan bảo hiểm sẽ tính cho A hưởng trợ cấp dựa trên mốc 48 tháng (tương đương với 4 tháng trợ cấp). Như vậy, A còn dư ra 2 tháng đóng mà chưa được giải quyết hưởng. 2 tháng này sẽ được bảo lưu (cộng dồn) vào quá trình đóng BHTN ở lần tiếp theo.

– Thời gian đóng trên 144 tháng thì những những tháng thừa chưa được giải quyết không được bảo lưu. Trên thực tế, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa là 12 tháng (tương đương với 144 tháng đóng). Do vậy, số thời gian đóng thừa này không tiếp tục được bảo lưu.

2. Mức hưởng, thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp

Điều 39 Luật Việc làm 2025 quy định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng của người lao động được tính như sau:

Lưu ý: Trợ cấp thất nghiệp hằng tháng người lao động được hưởng tối đa không quá 05 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng.

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng theo vùng như sau:

Căn cứ khoản 2 Điều 39 Luật Việc làm 2025, thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động được tính theo số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp, cụ thể:

• Người lao động đóng đủ 12 – đủ 36 tháng được hưởng 03 tháng trợ cấp thất nghiệp;
• Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 01 tháng trợ cấp thất nghiệp;
• Thời gian hưởng thất nghiệp tối đa là 12 tháng.

3. Hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp

Theo Điều 14 Nghị định 374/2025/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp bao gồm:

– Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất thất nghiệp theo Mẫu số 10;

– Bản chính hoặc bản sao có chứng thực hoặc bản sao kèm theo bản chính để đối chiếu một trong các loại giấy tờ sau:

• Hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc hết hạn hoặc đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động.
• Quyết định thôi việc.
• Quyết định sa thải.
• Quyết định kỷ luật buộc thôi việc.
• Thông báo/thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc.
• Xác nhận chấm dứt hợp đồng của người sử dụng lao động.
• Xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc doanh nghiệp hoặc hợp tác xã giải thể, phá sản.
• Xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc doanh nghiệp hoặc hợp tác xã giải thể, phá sản hoặc quyết định bãi nhiệm, miễn nhiệm, cách chức đối với các chức danh được bổ nhiệm trong trường hợp người lao động là người quản lý doanh nghiệp, quản lý hợp tác xã.

– Sổ bảo hiểm xã hội có xác thực của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Việc thấu hiểu các quy định pháp lý về trợ cấp thất nghiệp giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi tài chính chính đáng của mình trong giai đoạn chuyển đổi công việc. Để quy trình giải quyết diễn ra thuận lợi, người lao động cần lưu ý thực hiện nộp hồ sơ đúng thời hạn 03 tháng theo quy định, từ đó có sự chuẩn bị và kế hoạch phù hợp cho lộ trình nghề nghiệp tương lai.