Doanh nghiệp chờ tiền về đến tài khoản mới tiến hành kê khai, nộp thuế TNDN từ chuyển nhượng vốn, đúng hay sai? 

Ngày 15/12/2025 mới đây, Nghị định số 320/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 đã có hiệu lực thi hành. Theo đó, Nghị định 320 đã có quy định rõ ràng về thời điểm xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn, vấn đề mà các Thông tư 78/2014/TT-BTC, Thông tư 96/2015/TT-BTC vẫn còn bỏ ngỏ. Bài viết dưới đây sẽ phân tích một số vấn đề pháp lý cần lưu ý khi doanh nghiệp diễn ra hoạt động chuyển nhượng vốn tính thuế TNDN, nhằm giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro và đảm bảo quá trình kê khai, nộp thuế diễn ra đúng quy định của pháp luật.

1. Thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng vốn nào là thu nhập chịu thuế TNDN?

Thu nhập từ chuyển nhượng vốn được coi là thu nhập khác để xác định thu nhập chịu thuế là thu nhập có được từ chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn của doanh nghiệp đã đầu tư cho một hoặc nhiều tổ chức, cá nhân khác; chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch.

Trong trường hợp doanh nghiệp có chuyển nhượng vốn không nhận bằng tiền mà nhận bằng tài sản (bao gồm cổ phiếu, chứng chỉ quỹ), lợi ích vật chất khác có phát sinh thu nhập thì phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Giá trị tài sản được xác định theo giá bán của sản phẩm trên thị trường tại thời điểm nhận tài sản. 

2. Thời điểm xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn tính thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 320/2025/NĐ-CP: “Thời điểm xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn là thời điểm chuyển quyền sở hữu vốn”.

Thời điểm chuyển quyền sở hữu vốn được hai bên tham gia giao dịch chuyển nhượng thoả thuận và thống nhất với nhau. Trong nhiều trường hợp, các Bên ấn định thời điểm chuyển giao quyền là thời điểm Hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực. Như vậy, nghĩa vụ kê khai, nộp thuế TNDN đã phát sinh tại thời điểm Hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực (thường tại thời điểm ký kết hợp đồng), ngay cả khi bên nhận chuyển nhượng chưa thanh toán. Điều này đặc biệt rủi ro cho doanh nghiệp nếu bên nhận chuyển nhượng vi phạm về thời hạn thanh toán, dẫn đến những tranh chấp kéo dài, khi mà tiền chưa về nhưng doanh nghiệp vẫn phải “gánh” tiền thuế lớn. Ngoài ra, trong một số trường hợp, việc thanh toán chuyển nhượng được chia thành nhiều đợt, diễn ra trong khoảng thời gian dài, nhưng nếu Hợp đồng chuyển nhượng quy định thời điểm chuyển giao quyền sở hữu vốn ngay khi ký kết hợp đồng thì doanh nghiệp vẫn phải kê khai và nộp đủ thuế thu nhập với toàn bộ giá trị chuyển nhượng, kể cả khi phải nhiều tháng, nhiều năm sau mới được nhận thanh toán đủ. 

Đối với thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn, doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế. Trong trường hợp chậm nộp, mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp. 

Như vậy, doanh nghiệp cần hiểu rõ quy định về thời điểm xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn này. Để từ đó, quy định rõ ràng trong Hợp đồng chuyển nhượng về thời điểm chuyển quyền sở hữu vốn: chuyển quyền sở hữu chỉ xảy ra sau khi hoàn tất thanh toán hoặc sau khi cập nhật thông tin trong sổ đăng ký thành viên/ sổ đăng ký cổ đông. Đồng thời, doanh nghiệp cần có sự tính toán rõ ràng trong quy trình thực hiện kê khai, nộp thuế và thực hiện thay đổi đăng ký doanh nghiệp để tránh việc chậm nộp, cũng như giúp cho quy trình pháp lý giữa Cơ quan đăng ký kinh doanh và Cơ quan Thuế được diễn ra trơn tru, không bị tắc nghẽn hồ sơ. 

Trên đây là một số lưu ý đối với quy định về thời điểm xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn tính thuế TNDN có hiệu lực từ 15/12/2025. Mọi ý kiến đóng góp hoặc vướng mắc cần giải đáp vui lòng liên hệ Hotline: 0982 466 166 để được tư vấn trực tiếp và chuyên sâu.