Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng, chuyển giao công nghệ

Trong kỷ nguyên kinh tế số và cách mạng công nghiệp hiện đại, đổi mới công nghệ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Nhằm tạo đòn bẩy cho các đơn vị dám nghĩ, dám làm, Chính phủ đã ban hành Nghị định 101/2026/NĐ-CP với hàng loạt chính sách đột phá. Đây được xem là “luồng gió mới” giúp tháo gỡ rào cản về vốn, kỹ thuật và mạng lưới kết nối cho các doanh nghiệp với ý tưởng ứng dụng công nghệ mới. Vậy cụ thể, doanh nghiệp khi thực hiện đổi mới công nghệ sẽ nhận được những ưu đãi nào? Hãy cùng điểm qua những nội dung trọng tâm sau đây.

1. Hỗ trợ tổ chức, doanh nghiệp thực hiện hoạt động chuyển giao công nghệ

Nghị định 101/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/04/2026. Theo đó, căn cứ Điều 33 Nghị định này, các doanh nghiệp được Nhà nước hỗ trợ thực hiện hoạt động chuyển giao công nghệ bao gồm 3 nhóm sau: Bên chuyển giao công nghệ; Bên nhận chuyển giao công nghệ; Tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ.

Chi tiết, các đối tượng trên được ưu tiên xem xét hỗ trợ, đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hoạt động hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo thông qua Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia, Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác.

2. Khuyến khích hợp tác trong đổi mới công nghệ

Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, đặc biệt là cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Doanh nghiệp được ưu tiên xem xét áp dụng các biện pháp hỗ trợ nếu thuộc các hình thức sau đây:

• Hợp tác phát triển công nghệ, hoàn thiện công nghệ để hình thành sản phẩm mẫu, tổ chức thử nghiệm, trình diễn, kiểm nghiệm công nghệ; hiệu chỉnh và làm chủ công nghệ, dây chuyền sản xuất, quy trình kỹ thuật trên cơ sở nhu cầu của doanh nghiệp;
• Hợp tác chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức khoa học và công nghệ với doanh nghiệp; hình thành doanh nghiệp từ kết quả nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; liên kết chuỗi giá trị sản phẩm, dịch vụ dựa trên công nghệ; tổ chức hoạt động ươm tạo, tăng tốc doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
• Hợp tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng chung nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bao gồm: đặt hàng đào tạo nhân lực công nghệ; trao đổi chuyên gia giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu; bố trí sinh viên, nghiên cứu viên, kỹ sư thực tập, làm việc trong doanh nghiệp gắn với nhiệm vụ nghiên cứu, đổi mới công nghệ; đào tạo, bồi dưỡng năng lực nghiên cứu phát triển, quản trị công nghệ, quản trị đổi mới sáng tạo và phát triển mô hình kinh doanh mới;
• Hợp tác công – tư trong đầu tư, quản lý vận hành phòng thí nghiệm, cơ sở kỹ thuật, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung, tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ, hạ tầng kỹ thuật, không gian thử nghiệm, trình diễn công nghệ, nền tảng số và cơ sở dữ liệu phục vụ ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư và pháp luật có liên quan;
• Hợp tác khai thác, chia sẻ dữ liệu, thông tin về công nghệ, kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tài sản trí tuệ, nhu cầu công nghệ, chuyên gia công nghệ thông qua nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia và các hệ thống thông tin;
• Hợp tác xây dựng và phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; phát triển mạng lưới chuyên gia; tổ chức hội thảo, diễn đàn, sự kiện thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo.

Doanh nghiệp được hỗ trợ thông qua các hình thức sau:

• Được hỗ trợ thông qua chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc hoạt động phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo đối với dự án đầu tư đổi mới công nghệ, hoạt động chuyển giao công nghệ đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật về đầu tư và pháp luật về chuyển giao công nghệ;
• Được ưu tiên xem xét, đặt hàng, giao trực tiếp, tuyển chọn thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;
• Được ưu tiên sử dụng, khai thác dịch vụ của phòng thí nghiệm, cơ sở kỹ thuật, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, cơ sở ươm tạo, khu làm việc chung, tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ, hạ tầng kỹ thuật, không gian thử nghiệm, trình diễn công nghệ, nền tảng số và cơ sở dữ liệu;
• Được ưu tiên xem xét hỗ trợ thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, UBND cấp tỉnh…
• Được ưu tiên tham gia mạng lưới đổi mới sáng tạo, sự kiện, diễn đàn trong nước và quốc tế về công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo;
• Được ưu tiên xem xét tôn vinh, khen thưởng, ghi nhận thành tích về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật.

3. Phát triển mạng lưới tổ chức thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, cá nhân kinh doanh

Căn cứ Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi 2025, Nhà nước dành ngân sách để phát triển mạng lưới các tổ chức khoa học và công nghệ có chức năng ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ, đổi mới sáng tạo, các trung tâm đổi mới sáng tạo, các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, các tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ thực hiện hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, cá nhân kinh doanh áp dụng các quy trình, kỹ thuật tiên tiến, công nghệ sẵn có, phương pháp quản lý đã được kiểm chứng về hiệu quả để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, dịch vụ, sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Việc thực hiện hỗ trợ các tổ chức này và phát triển mạng lưới được thực hiện thông qua một hoặc một số hình thức sau đây:

• Thông qua các chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;
• Giao nhiệm vụ, đặt hàng các tổ chức trong mạng lưới phối hợp thực hiện hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp;
• Tổ chức, hỗ trợ hoạt động của các câu lạc bộ, diễn đàn, mạng lưới liên kết giữa các tổ chức hỗ trợ và doanh nghiệp…

Những chính sách hỗ trợ tại Nghị định 101/2026/NĐ-CP là minh chứng cho cam kết của Nhà nước trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp trên con đường làm chủ công nghệ. Từ việc ưu tiên nguồn vốn qua các quỹ phát triển đến việc mở cửa hạ tầng thí nghiệm và mạng lưới chuyên gia, các doanh nghiệp hiện nay đang đứng trước cơ hội vàng để bứt phá năng suất và nâng tầm vị thế cạnh tranh. Tuy nhiên, để thực sự tận dụng được những hỗ trợ này, doanh nghiệp cần chủ động rà soát điều kiện, chuẩn bị hồ sơ minh bạch và không ngừng tìm kiếm các đối tác chiến lược trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đầu tư vào công nghệ là đầu tư cho tương lai, và với sự tiếp sức từ chính sách, lộ trình đó chắc chắn sẽ bớt đi nhiều rào cản.