Ngày 01/7 vừa qua đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế Việt Nam khi Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 2025 chính thức có hiệu lực. Việc chủ động cập nhật và nắm vững các quy định này là quyền lợi và nghĩa vụ thiết yếu, giúp người nộp thuế tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính, bảo đảm tính tuân thủ và phòng ngừa rủi ro pháp lý. Bài viết dưới đây sẽ hệ thống hóa các khoản thu nhập chịu thuế và 21 trường hợp được miễn thuế TNCN theo quy định hiện hành.
1. Các khoản thu nhập chịu thuế
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, có 10 khoản thu nhập chịu thuế.
| STT | Thu nhập chịu thuế |
| 1 | Thu nhập từ kinh doanh (hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân; thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới; kinh doanh thương mại điện tử…). |
| 2 | Thu nhập từ tiền lương, tiền công (tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công; tiền thù lao, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức; các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác…). |
| 3 | Thu nhập từ đầu tư vốn (tiền lãi cho vay; lợi tức cổ phần; thu nhập từ đầu tư vốn dưới các hình thức khác). |
| 4 | Thu nhập từ chuyển nhượng vốn (chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế; chuyển nhượng chứng khoán; chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác). |
| 5 | Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản (chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc sử dụng nhà ở…). |
| 6 | Thu nhập từ trúng thưởng (trúng thưởng xổ số; trúng thưởng trong các hình thức khuyến mại, đặt cược, trò chơi, cuộc thi có thưởng…). |
| 7 | Thu nhập từ tiền bản quyền (chuyển giao, chuyển quyền sử dụng các đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ; chuyển giao công nghệ). |
| 8 | Thu nhập từ nhượng quyền thương mại. |
| 9 | Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là chứng khoán, phần vốn trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh, bất động sản và các tài sản phải đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng. |
| 10 | Thu nhập khác (chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn”; chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon; chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá; chuyển nhượng tài sản số; chuyển nhượng vàng miếng). Đây đều là các khoản thu nhập chịu thuế bổ sung so với quy định hiện hành. |
2. 21 thu nhập được miễn thuế
Ngoài ra, tại Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định 21 khoản thu nhập thuộc diện miễn thuế như sau:
| STT | Thu nhập miễn thuế |
| 1 | Thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau. |
| 2 | Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân, trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam. |
| 3 | Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất. |
| 4 | Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường… |
| 5 | Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao để sản xuất. |
| 6 | Thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ, lãi trái phiếu chính quyền địa phương, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. |
| 7 | Thu nhập từ kiều hối |
| 8 | Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật. |
| 9 | Tiền lương hưu do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả. |
| 10 | Thu nhập từ học bổng. |
| 11 | Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, tiền bồi thường tai nạn lao động, khoản bồi thường nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật. |
| 12 | Thu nhập nhận được từ các tổ chức và quỹ từ thiện được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, không vì mục tiêu lợi nhuận. |
| 13 | Thu nhập nhận được từ nguồn viện trợ nước ngoài vì mục đích từ thiện, nhân đạo dưới hình thức chính phủ và phi chính phủ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. |
| 14 | Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên là người Việt Nam làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc các hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế. |
| 15 | Thu nhập của cá nhân là chủ tàu, cá nhân có quyền sử dụng tàu và cá nhân làm việc trên tàu từ hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ. |
| 16 | Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính của cá nhân được công nhận kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon của cá nhân được cấp tín chỉ carbon; từ tiền lãi trái phiếu xanh; từ chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành. |
| 17 | Thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. |
| 18 | Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học – công nghệ, và đổi mới sáng tạo khi kết quả nhiệm vụ được thương mại hóa. |
| 19 | Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, sáng lập viên cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm. |
| 20 | Thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia nước ngoài làm việc tại chương trình, dự án tài trợ bằng nguồn vốn ODA không hoàn lại, chương trình, dự án phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam… |
| 21 | Thu nhập sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân, cá nhân là chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. |
Như vậy, khi so sánh với Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007, sửa đổi bổ sung năm 2014, Luật mới đã quy định thêm 3 khoản thu nhập cá nhân được miễn thuế như sau:
- Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính của cá nhân được công nhận kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon của cá nhân được cấp tín chỉ carbon; từ tiền lãi trái phiếu xanh; từ chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành.
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia nước ngoài làm việc tại chương trình, dự án tài trợ bằng nguồn vốn ODA không hoàn lại, chương trình, dự án phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam…
- Thu nhập sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân, cá nhân là chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.
Việc bổ sung thêm các khoản thu nhập miễn thuế tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã phản ánh rõ nét tư duy lập pháp tiến bộ, không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của các chủ doanh nghiệp nhỏ (như doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH một thành viên) mà còn thúc đẩy chiến lược chuyển đổi xanh và thu hút nhân tài cho các dự án phát triển bền vững. Đối với mỗi cá nhân và doanh nghiệp, việc thấu hiểu sâu sắc ranh giới giữa thu nhập chịu thuế và thu nhập miễn thuế chính là chìa khóa để thực hiện công tác hoạch định tài chính hiệu quả.
LIÊN HỆ TƯ VẤN
Theo dõi Luật Hùng Phúc trên 
Xem thêm:
